minderhedenforummedia

Als iedereen het woord allochtoon als een neutrale omschrijving gaat beschouwen, aldus Luc Van Doorslaer, dan zal er in de verslaggeving niet zo moeizaam omheen worden gefietst. Juist ja, en als we met zijn allen autorijden als sport gaan beschouwen, is iedereen meteen superfit. De redenering van Van Doorslaer loopt dan ook volledig mank. De term allochtoon is nu eenmaal aangebrand. Bovendien bestaat er niet zoiets als ‘allochtoon hooliganisme’. Het is dan ook goed dat de berichtgeving paste voor het ‘etniseren’ van voetbalrellen.

Woorden zijn zelden neutraal en zeker de term ‘allochtoon’ is dat al lang niet meer. Van bij de verspreiding in de jaren ’90 was het een aangebrande term. Denken dat we dat kunnen terugschroeven is hopeloos naïef. Niemand die dat beter aanvoelt dan de kinderen en kleinkinderen van migranten zelf. Terecht bedanken die vriendelijk voor dit bedenkelijk label. Ze beschouwen hun etnische roots als een deel van wie ze zijn maar willen er niet tot gereduceerd worden. Net zo min als vrouwen en roodharigen dat willen, mijnheer Van Doorslaer.

Dat Van Doorslaer hen dan toch dit label door de strot wil duwen, getuigt van een verlangen naar macht. De meerderheid waartoe hij behoort die een groep tegen diens wil en dank in labelt. Bovendien is de vraag wat deze labeling ons kan leren. Begrijpen we hooliganisme beter door het te bestempelen als ‘allochtoon’ hooliganisme? Van Doorslaer lijkt te geloven van wel. Rellen, net als de mierzoete thee en koekjes een onderdeel van de Marokkaanse cultuur? Of nog, menen we dat voetbalhooliganisme en rellen plots wél uit te roeien vallen, wanneer we er het adjectief ‘‘allochtoon’ voorplaatsen. Natuurlijk niet.

In de context van de recente berichtgeving over voetbalrellen was het gebruik van de term ‘allochtoon’ dan ook helemaal niet op zijn plaats. Natuurlijk moet berichtgeving de werkelijkheid niet ‘opleuken’. Geen zinnig mens die daarom vraagt. In het beste geval biedt de journalistiek een zo accuraat mogelijke weergave van de zeer complexe en gelaagde werkelijkheid. The best obtainable version of the truth, dat wist Amerikaans über-journalist Carl Bernstein al toen hij in 1972 voor The Washington Post het Watergateschandaal uitspitte.

Uitgerekend daar vinden we elkaar want ook Van Doorslaer vraagt dat journalistiek de werkelijkheid accuraat brengt. We schijnen elkaar echter niet te vinden in de representatie van de werkelijkheid. Zegt het Minderhedenforum: etnisch-culturele minderheden hebben geen patent op voetbalrellen en dus is het niet meer dan logisch dat de berichtgeving er geen allochtone rellen van maakt. Zegt Van Doorslaer: rellen zijn wel degelijk eigen aan allochtonen want … ja, hoe zit dat verband precies? Volgens Van Doorslaer ligt het aan de macho-cultuur en de falende opvoeding. Hoe zit het dan met voetbalrellen van andere groepen supporters? Hoeven we dan bij de volgende wedstrijd tussen Anderlecht en Club Brugge geen belastingsgeld meer te spenderen aan veiligheid vermits het om ‘autochtone’ supporters gaat?

En voor de slechte verstaander: uiteraard vindt het Minderhedenforum dat ook lastige verhalen moeten verteld worden. Kijk maar naar de recente laureaten van de interculturele persprijs die we samen met de VVJ uitreikten. Daar zaten opvallend veel reportages tussen over Brusselse wijken die vooral het nieuws haalden, uitgerekend omwille van rellen. Alleen zijn die reportages niet uitgesproken negatief noch positief. Dat Van Doorslaer die tweedeling hanteert, is dan ook erg simplistisch. Een goed journalist gaat aan dat simplisme voorbij en verdient daarvoor felicitaties, geen vingerwijzing.

Auteurs: Katleen De Ridder, auteur ‘De witte media, of waarom ‘allochtonen’ altijd slecht nieuws zijn’ en stafmedewerker Minderhedenforum en Naima Charkaoui, directeur Minderhedenforum