Op 1 september lanceerde het CGKR een meer dan behoorlijke campagne tegen discriminatie van jongeren op het werk. De campagne brengt jongeren in beeld die discriminatie op basis van huidskleur aan den lijve ondervonden. In een begeleidende reclamespot wordt een zwarte sollicitante eerst geweigerd, waarna ze alsnog een herkansing krijgt. Nadat alle uiterlijke tekenen van haar migratieachtergrond zijn uitgewist met een dikke laag witte fond de teint tenminste. Een imaginaire praktijktest dus.

De campagne is zeker geen overbodige luxe en komt niets te vroeg. Slachtoffers van discriminatie kennen hun rechten niet. Het begeleidende persdossier stelt immers vast dat het aantal effectieve meldingen dat met racisme te maken heeft slechts het topje van de ijsberg vormt. En toch gaat het al om een 1000-tal racismemeldingen per jaar.

Niettemin stelt Randstadwoordvoerder Jan Denys dat het Centrum werkgevers onterecht met de vinger wijst (‘Uitpakken met mooie, jonge allochtonen’, DM 02/09/09). Dat uitgerekend de uitzendsector het lef heeft om het nut van antiracismecampagnes in twijfel te trekken, is de schaamte ver voorbij. In de sector regent het namelijk signalen dat racisme onder bedrijven een structureel gegeven is. Sommige uitzendkantoren (Mailprofs en T-Interim) gingen op de xenofobe vraag in en er zijn sterke aanwijzingen dat ingaan op racistische wensen ingeburgerd is in de bedrijfsvoering (Adecco).

Maar laten we vooral de grond van de zaak eens bekijken. Etnisch-culturele minderheden hebben het in de eerste plaats aan zichzelf te danken dat solliciteren niet lukt, suggereert Denys. De belangrijkste redenen zijn (sic) een gebrekkige scholing, taalachterstand, minder uitgebreide netwerken, huwelijksmigratie en “attitudeproblemen” bij jonge mannelijke allochtonen. Discriminatie bungelt helemaal achteraan het lijstje, stelt hij onomwonden.

Hij gaat hierbij voorbij aan het feit dat werkgevers al discrimineren voor ze iets weten van de kandidaat. Net dat wil de campagne van het CGKR aan de kaak stellen. In realiteit knappen werkgevers niet enkel af op scholing, taal of een “attitudeprobleem” van kandidaten. Een vreemde naam kan genoeg zijn.

Denys minimaliseert dit probleem, maar erkent onbedoeld de ware omvang ervan wanneer hij een tweede “fundamentelere” bedenking formuleert: “Niet alleen allochtonen hebben te maken met deze vorm van discriminatie. Wie alle doelgroepen optelt (ouderen, vrouwen gehandicapten, holebi’s), zal tot de vaststelling komen dat slechts een minderheid op de arbeidsmarkt níet wordt gediscrimineerd.” Of werkgevers daar schuld aan hebben, laat Denys wijselijk in het midden.

Deze kromme redenering toont aan hoe machtige spelers als Randstad het doelgroepenbeleid van de Vlaamse overheid misbruiken om zogenaamd concurrerende kansengroepen tegen elkaar op te zetten. Alsof je niet tegelijk allochtoon én vrouw of oud én gehandicapt kan zijn. Werkgevers moeten gewoon bewust omgaan met vooroordelen, punt uit. Deelt de expert van Randstad dat uitgangspunt? We zouden het niet weten. Hij suggereert in elk geval dat gelijke behandeling van mensen onmogelijk is, omdat er te veel redenen zijn om mensen uit te sluiten. Hij haalt daarvoor zelfs een lelijk meisje uit de kast. “Een mooi Belgisch meisje zal sneller uitgenodigd worden voor een eerste sollicitatiegesprek dan een lelijk”, klinkt het.

De campagne van het CGKR is volgens ons een noodzakelijke voorwaarde om de ondervertegenwoordiging van etnisch-culturele minderheden op de arbeidsmarkt op te lossen. “Good to know” dat Randstad liever energie steekt in het fulmineren tegen “mooie, jonge allochtonen” in een campagnespot. Een forse investering in het steeds populairdere deficitdenken dat ‘allochtoon’ gelijkstelt met Nederlandsonkundig en ongekwalificeerd.

Maarten Messiaen & Esther Santoyo, stafmedewerkers tewerkstelling