Een hele dag lang kruipen acht vooraf geselecteerde deelnemers als journalist voor één dag in de huid van heuse radioreporters en fotografen. Met de hulp van Get Basic, een organisatie die zich onder meer mediavorming geeft, maken ze een audio- en een fotoreportage die de dag zelf nog aan het aanwezige publiek werden voorgesteld. Enkele reporters willen meer en verzamelen genoeg materiaal voor een reportage van een uur die ze inblikken met de hulp van Katleen Bracke van Radio 1 - De Wandelgangen. Het resultaat was onder meer te beluisteren op Internetradio KifKif.

De workshop bevestigt de grote interesse van etnisch-culturele minderheden voor media en voor de productieprocessen die eraan ten grondslag liggen. Het Minderhedenforum dringt er al langer op aan dat media de aanwezige talenten benutten. In de professionele sfeer zijn allochtone journalisten immers nog steeds witte raven ondanks hun meerwaarde voor een redactie. Ze hebben andere netwerken en bronnen en ze kunnen gevoeligheden van etnisch-culturele gemeenschappen beter inschatten.

In de workshop Godinnen of huisvrouwen, bogen de deelnemers zich over het vrouwbeeld in reclame. De workshop start met een evidente vaststelling: het vrouwbeeld in de reclame is stereotiep en eenzijdig. Met de perfecte schoonheid van een vrouw krijgt men alles verkocht: van yoghurt tot auto’s of verzekeringen. Jonge meisjes en vrouwen spiegelen zich aan de onrealistisch slanke vrouwen uit de reclame wat kan leiden tot een moeizame zelfaanvaarding en een negatief zelfbeeld. Maar reclame gaat verder en dicht vrouwen vermeende ‘aangeboren’ eigenschappen toe zoals passiviteit of dienstbaarheid. De settings komen meestal uit de privé-sfeer: huisvrouwen en moederfiguren.

Minder evident is dat allochtonen, en allochtone vrouwen in het bijzonder, schaars zijn in de reclame. Dat steekt schril af tegen de oververtegenwoordiging van vrouwen in reclame in het algemeen. Al jaren trekt de webstek ZORRA van leer tegen vrouwonvriendelijke reclame. Ondanks de algemene teneur is er recent een tegenbeweging op te tekenen. Hopelijk zet deze voorzichtige trend zich door. Toch zal ook het Minderhedenforum alert blijven voor het allochtoon vrouwbeeld in de media.

Ten slotte bracht het Minderhedenforum in een panelgesprek het thema diversiteit op televisie aan. Na lang wachten wordt de diversiteit sinds enkele jaren een beetje zichtbaar op de openbare omroep. Fictie, bijvoorbeeld, toont meer allochtone personages. En terecht, gezien het groot bereik en dito impact van het massamedium televisie. Hopelijk zet deze trend zich door.

Intussen plaatst het Minderhedenforum creatief televisietalent in Vlaanderen voor een volgende uitdaging: de realisatie van frisse en vernieuwende formats voor televisieprogramma’s die diversiteit en de meerwaarde ervan impliciet inschrijven in het scenario. Media-experts weten al langer dat interculturele programma’s een brug kunnen slaan tussen bevolkingsgroepen. Anno 2005 stellen we vast dat mediamakers niet langer vies zijn van programma’s met maatschappelijke relevantie. Programma’s als Fata Morgana en Kinderen van Dewindt bewijzen dat mobiliserende invalshoeken hand in hand kunnen gaan met hoge kijkcijfers. Het is nu wachten tot het creatief televisietalent in Vlaanderen met frisse en vernieuwende formats op de proppen komt die mobiliseren rond diversiteit.

Communicatiewetenschapper Baldwin Van Gorp vindt het hoog tijd voor dergelijke programma’s maar waarschuwt dat men er geen rechtlijnig effect van mag verwachten. Zelfs via de televisie is het moeilijk om een mentaliteitswijziging teweeg te brengen. Hij gelooft in humor en raadt mediamakers aan de controverse niet te schuwen. Toch blijft volgens Gianni Marzo (VRT cel diversiteit) voorzichtigheid geboden. Humor is subjectief en werkt voor iedereen verschillend. De denkoefening over dergelijke formats moet nog beginnen, zegt hij.

Mediamakers zelf benadrukken dat ze bereid zijn dergelijke programma’s te maken. Alleen botsen ze bij de uitwerking op praktische problemen. Vooral fictie ondervindt moeilijkheden bij de zoektocht naar Nederlandstalige acteurs van allochtone afkomst. We halen die in Nederland, zegt Stef Wouters, manager bij Eén. Kristof Pitteurs van Man Bijt Hond wijst op taalproblemen. Onvoldoende kennis van het Nederlands maakt allochtonen soms ongeschikt om te figureren in reality-shows. Hassan Amaghlaou van de Limburgse integratieraad hoort deze “drogredenen” al jaren en vreest dat de media er zich achter verschuilen. Volgens Marzo klopt dit niet. Mediamakers smeken om initiatieven van allochtonen die scenario’s schrijven, acteren of grappig zijn.