Voor het invoeren van de quota heeft de VRT schijnbaar inspiratie gezocht in het nabije buitenland. Bij de BBC en de NTR (de voormalige NPS) werkt men immers al meer dan tien jaar met streefcijfers voor etnisch-culturele minderheden. Daar heeft dat zijn vruchten afgeworpen. Wie kijkt naar de Britse en de Nederlandse openbare omroep merkt meteen op dat daar meer ‘kleur’ te zien is dan op de Vlaamse zenders. In alle soorten programma’s: van quizzen tot praatprogramma’s, van comedy’s tot journaals. Nieuwsankers en presentatoren met etnische roots zijn er de normaalste zaak ter wereld.

Maar herkenbaarheid gaat verder dan huidskleur of afkomst. We kijken naar televisie omdat we ons (willen) identificeren met de personages in een dramareeks of onszelf herkennen in de wijze waarop een verhaal gebracht wordt in een nieuwsuitzending. De VRT-quota zijn een uitgelezen kans om ook aan dit aspect te werken. Meer etnisch-cultureel talent op het scherm kan de deur openen voor meer en betere interculturele televisie. Daarmee bedoelen we niét programma’s en items die enkel minderheden trachten te bereiken, maar wél programma’s die diversiteit als uitgangspunt nemen en daarmee een grote schare kijkers aanspreken.

Indien de openbare omroep die weg wil opgaan – en we bespeuren in het quotaverhaal wel degelijk de kiem daarvoor - kan ze zich eens te meer beroepen op goede initiatieven bij onze naaste buren. Zo speurt de BBC het ganse Verenigd Koninkrijk af naar komisch talent uit etnische minderheden. De omroep geeft hen geregeld – na een doorgedreven begeleiding – een plaats in het programmaschema. In Nederland zijn programma’s als Raymann is Laat en Dunya en Desie kijkcijfersuccessen. Etnisch-culturele minderheden krijgen de kans om hun verhaal te vertellen en vanuit unieke, onvermoede invalshoeken nieuwsfeiten te verslaan. Het resultaat? Zowel in Groot-Brittannië als in Nederland herkennen etnisch-culturele minderheden zich in wat er op de openbare omroep te zien is.

En er is meer: programma’s die volop gebruik maken van de interculturele mogelijkheden, blijken vaak creatieve trendsetters. Ze helpen sceptische programmamakers over hun koudwatervrees heen om etnisch-culturele minderheden een rol te geven in elke fase van het productieproces: van het concept tot de opnames en montage. In het verleden probeerde de VRT deze evolutie al in gang te zetten door de oprichting van de Cel Diversiteit en gesmaakte programma’s als 0032 en De School van Lukaku. Maar het invoeren van quota op de VRT kan op vlak van diversiteit en interculturele televisie de definitieve doorbraak betekenen.

Het Minderhedenforum is er dan ook van overtuigd dat men binnen tien jaar zal terugkijken op de beslissing van de openbare omroep om quota in te voeren als een mijlpaal in de Vlaamse televisiegeschiedenis. Als de streefcijfers gehaald worden, zal namelijk ten minste de diversiteit van de bevolking weerspiegeld worden in de schermvertegenwoordiging. En als ook een streven naar goede interculturele televisie onderdeel wordt van de nieuwe visie van de openbare omroep, wacht ons wellicht iets wat tot voor kort nog een utopie leek. Dat het gros van de bevolking zich herkent in en identificeert met het VRT-aanbod.

Katleen De Ridder, auteur “De Witte Media” en stafmedewerker Minderhedenforum

Naima Charkaoui, directeur Minderhedenforum