De échte vraag, een aloude, is hoe we het samenleven tussen alle mensen doen slagen. Ten eerste: waar willen we als samenleving naartoe? Voor het Minderhedenforum is het duidelijk. We willen dat alle sectoren en niveaus van de samenleving de bevolking weerspiegelen: van de kleuterklassen tot de universiteitsbanken, van adviesraden tot het parlementair halfrond, van de theaterzalen tot de podia, van de fabrieksvloer tot het managerskantoor, enzovoort.

Ten tweede: hoe realiseren we dit? Het Minderhedenforum doet niet mee aan het pingpongspel over wie nu eigenlijk de verantwoordelijke is. Ons motto is: wat we samen doen, doen we beter. Laat overheid, middenveld en individu elk hun rol spelen. Een voorbeeld: etnisch-culturele minderheden hebben een morele en sinds zeven jaar ook wettelijke plicht om Nederlands te leren. Vandaag zijn er nog steeds wachtlijsten voor de cursussen Nederlands voor anderstaligen. Duizenden mensen zijn 'verplicht' te wachten op een basiscursus Nederlands bij de Centra voor Basiseducatie. Kan de overheid alstublieft een tandje bijsteken?

Verder zijn racisme en discriminatie nog steeds woekerende kankers die het samenleven verzieken. Ons land scoort op dat vlak bij de slechtste in Europa. Hoewel de cijfers er niet om liegen, wordt het bijna een taboe om dat hardop te zeggen. Toen het tv-programma Volt met verborgen camera de wijdverbreide discriminatie in de immobiliën- en de uitzendsector zichtbaar maakte, bleef het oorverdovend stil aan politieke kant. Minister van Werk Muyters verklaarde zich onbevoegd om tussenbeide te komen. Het toont het gebrek aan daadkracht dat het beleid aan de dag legt als het gaat over de strijd tegen discriminatie en racisme.

Op een ander punt heeft Leterme wel gelijk, namelijk als hij stelt dat "het integratiebeleid niet steeds de heilzame effecten heeft gehad die men ervan verwachtte". Inderdaad, het beleid heeft gefaald. Net omdat het louter een integratiebeleid was, dat zich blindstaarde op etnisch-culturele minderheden. Laat ons eindelijk erkennen dat de hele samenleving betrokken partij is in het waarmaken van de samenleving van de 21ste eeuw. Dat alle Belgische burgers (ook, maar niet alleen, de etnisch-culturele minderheden), alle instellingen, bedrijven en overheden zich zullen moeten aanpassen aan de verander(en)de realiteit. De overheid heeft de plicht om elk van hen te sensibiliseren, stimuleren en ondersteunen, maar ook om de nodige regels te maken en erop toe te zien dat die door iedereen worden gerespecteerd. Dat is voor het samenleven tussen mensen van verschillende afkomsten niet anders dan voor het verlagen van de CO2-uitstoot of het terugbrengen van de verkeersslachtoffers.

Naima Charkaoui, directeur Minderhedenforum