De Vlaamse overheid organiseert een sensibilisatiecampagne om meer diversiteit in lokale politieke besturen te brengen. De advertentiecampagne toont een zwarte superman, een vrouwelijke hulk en een blinde batman. De beelden contrasteren sterk met de doorsnee blanke mannen van middelbare leeftijd die ons vanop vele verkiezingsaffiches aanstaren.

Als koepel van allochtone verenigingen heeft het Minderhedenforum enkel lof voor de Vlamingen van Marokkaanse, Turkse, Afrikaanse en andere origines die zich verkiesbaar hebben gesteld op 8 oktober. Als ze ook nog een uitvoerend mandaat krijgen - wat meestal overigens een ander paar mouwen is - weerspiegelen gemeenteraden en colleges straks beter de diversiteit van de bevolking. Het staat vast dat allochtone politici belangrijk zijn voor de emancipatie van allochtonen. Zo is het ook belangrijk dat er allochtone rechters, journalisten, ambtenaren en bedrijfsleiders zijn.

Het is echter een misvatting dat allochtone politici alléén, de 'vertegenwoordigers' zijn van de allochtone gemeenschappen. Hun opdracht is immers om 'het algemeen belang' te dienen, of - pragmatischer - hun partij of hun specifiek kiespubliek. Allochtone politici geven dat ook toe. 'Ik vertegenwoordig al mijn kiezers, zowel de allochtonen als de autochtonen', benadrukken de meeste allochtone politici doorgaans.

Dat belet niet dat allochtone politici vanuit hun achtergrond een speciale interesse en gevoeligheid kunnen hebben voor de thema's die allochtonen aanbelangen. Zo hebben vrouwen op kieslijsten vaak extra aandacht voor de bekommernissen van 'de vrouwen' in de samenleving, zonder dat dit hen tot vertegenwoordiger maakt van deze groep.

Net als bij de vrouwen is het daarom belangrijk dat naast deze politici een sterk middenveld staat. Een sterk allochtoon middenveld garandeert een betere politieke vertegenwoordiging van allochtonen. Allochtone verenigingen fungeren immers als megafoon voor de stemmen van allochtone burgers. Door mensen samen te brengen, kunnen ze signalen samenbrengen en voorstellen formuleren, die niet meer de som van individuele ideeën zijn, maar de ideeën van een groep. Door zich te organiseren houden ze ook een vinger aan de pols van wat er leeft in de samenleving, en kunnen ze politici - allochtoon of autochtoon- achter de veren zitten om concrete veranderingen af te dwingen.

Sterke verenigingen zijn ook de perfecte kweekplaats voor mensen met politieke ambities. We merken ook nu dat partijen vaak hun allochtone kandidaten in dit middenveld hebben gevonden. Geen wonder, want wie bij zelforganisaties actief is, weet als geen ander wat leeft bij nieuwkomers en bij Vlamingen van de tweede en derde generatie. Wie actief is in een maatschappelijke beweging, komt als politieke novice iets meer beslagen het politieke ijs op.

Kortom, een sterk middenveld kan tegelijk de kwaliteit van het politiek personeel ten goede komen en de stem van de minderheden luider doen klinken. Want dit is ten slotte de échte vraag: hoe kunnen we maken dat allochtone Vlamingen meetellen in onze samenleving? Hoe kunnen we maken dat ze iets in de pap te brokken hebben?

Traditioneel zijn middenveld en politici twee handen op een buik voor de emancipatie van een maatschappelijke groep. Denken we maar aan de arbeiders en de vrouwen. Als emancipatie voor een partij meer betekent dan het ronselen van 'de etnische stem', dan moeten ze meewerken aan het versterken van dit middenveld. Als allochtone burgers geen 'alibi-ali's' willen in de politiek, dan moeten ze zelf meebouwen aan deze beweging.

Hoe meer (allochtone) burgers zich inzetten in zelforganisaties van allochtonen, hoe luider de stem klinkt van deze maatschappelijke groep. En als de stem van de minderheden luid genoeg klinkt, dan kunnen beleidsmakers niet anders meer dan luisteren, wat hun afkomst ook is.

reageer op dit artikel

Christopher Oliha, voorzitter

verschenen in De Standaard (29/09/06, p.20)