Na een korte inleiding over de kernpunten van de Commissie Monard, werd het debat op gang getrokken aan de hand van een aantal stellingen. De eerste daarvan luidde dat de nieuwe structuur meer kansen creëert voor leerlingen. Dat hangt een beetje af van hoe je dat interpreteert, klonk het bij de aanwezigen. Dat de studiekeuze wordt uitgesteld tot 14 jaar ervoeren de meesten als een positieve evolutie. Maar of het nieuwe systeem zoveel zou verschillen van het vorige, daarvan was men nog niet zo zeker. Ook de schoolkeuze - spijtig genoeg, zie Fins model iets lager - is immers belangrijk, werd geopperd, maar daarover moeten de leerlingen en de ouders dan wel goed geïnformeerd worden. Belangrijke opwerpingen waren voorts dat in het huidige systeem ook al goede initiatieven bestaan en dat het nog maar de vraag is of een leerling op zijn 14de een beter geïnformeerde studiekeuze kan maken dan op zijn 12de. Bovendien werd aangehaald dat het geplande schakelprogramma geen nieuwe variant mag zijn van de huidige B-stroom in het onderwijs. Want aan bestaande achterstanden van leerlingen moet voordien al gewerkt worden.

Dat het vak Latijn meer in de hoek van cultuur en kunst terechtkomt in de visie van de Commissie Monard dan in die van de wetenschap, vond de helft van de jongeren een goede zaak. Nu is het vak immers vaak synoniem voor de 'elite' van een school, daar waar het nieuwe systeem meer tijd en ruimte laat om de ontplooiing van de leerlingen mee hun studiekeuze te laten vormen. 3 mensen zagen echter een cruciale band tussen Latijn en wetenschappen, die men best niet verbreekt. De taal komt immers erg van pas voor wie biologie of geneeskunde wil studeren. Ook bij rechten overigens. Bij voor- en tegenstanders van de stelling was er echter min of meer consensus over het feit dat men Latijn ook niet te fel naar voren mag schuiven, als een 'dominante' cultuur/taal.

Unanimiteit bestond er over de derde stelling van de avond. Iedereen was het ermee eens dat de onderwijsminister leerlingen, ouders, leerkrachten en directies meer moet betrekken bij de op stapel staande hervorming. Het is namelijk cruciaal dat informatie over het nieuwe systeem correct doorstroomt naar alle betrokkenen, zeker zij die de veranderingen op het terrein moeten toepassen.

Dat men het maken van een studiekeuze beter zou uitstellen tot men 16 jaar is, daar was lang niet elke deelnemer in Gent het mee eens. Belangrijk was volgens hen vooral dat er een sociale mix gecreëerd wordt, waarbij er naar Fins model weinig verschil is tussen de scholen onderling, maar veel diversiteit in de scholen zelf. Ook zou het uitstellen van de studiekeuze erg veel druk leggen bij de leerkrachten. Kleinere klassen en meer leerkrachten met hogere opleiding zou dit kunnen opvangen, werd geopperd. Zijn 2 jaren op een specifiek studiedomein bovendien wel voldoende om een leerling goed voor te bereiden op hoge studies, klonken ook enkele sceptische stemmen over de keuzegrens van 16 jaar. Misschien moeten we eerst afwachten wat de resultaten zijn van de studiekeuze op 14.

Of de huidige hervorming aansluit bij de missie van het secundair onderwijs was iets waar de groep onmogelijk een antwoord op kon formuleren. De structuur alleen aanpakken is immers niet voldoende, klonk het. Ook de inhoud en de manier van lesgeven mogen herbekeken worden. Hoe gaat men bovendien de persoonlijke studiekeuzes van de leerlingen organiseren en in welke mate kan dit de missie van de scholen in het gedrang brengen? Essentieel was volgens velen dat competenties niet tegenover kennis geplaatst worden. Allebei zijn ze immers nodig voor een succesvolle schoolloopbaan. Bovendien is het wel een goed idee om 'burgerschap' centraal te stellen, maar dan moet er een zicht zijn op hoe men dit gaat meten en/of quoteren.

De avond werd afgerond met een aantal overkoepelende opmerkingen. In de plannen van de Commissie Monard zou meer aandacht moeten gaan naar het creëren van gelijke kansen in het onderwijs. Ook een interculturele aanpassing van het curriculum zou best op de agenda komen. Eveneens vonden de aanwezigen dat het toepassingsgebied van abstracte vakken als wiskunde beter gekaderd mag worden in de lessen. De meeste opmerkingen kwamen neer op hetzelfde: interculturaliseer het onderwijs opdat samenleven in diversiteit gemakkelijker wordt.

Hakim Benichou, stafmedewerker Minderhedenforum.NET