En dus konden jongeren Eric Kabongo, Rabia Gazzal, Ozlem Bozkurt, Arbi El Ayachi en Imade Annouri zich twee dagen lang onderdompelen in mediadebatten en workshops. Dag 1 stond grotendeels in het teken van een aantal debatten, waarin o.a. Frans Jennekens (diversiteitsspecialist van de Nederlandse omroep NPS), Sue Caro (diversity manager van de BBC) en een prominente persoon van de Hongaarse openbare omroep van zich lieten horen. De dag werd afgesloten met een toneelstuk van Roma-acteurs dat de problematiek van beeldvorming in de media in de verf zette. Na het officiële gedeelte dook Minderhedenforum.NET het café in om een discussie te voeren over diversiteit op de VRT. Dit was mogelijk omdat eveneens in Boedapest aanwezig waren: Katleen De Ridder (beleidsmedewerker rond media voor het Minderhedenforum), Loutfi Belghmidi en Jan De Meulemeester (VRT-journalisten) en Nooshin (Cel Diversiteit VRT).

Op de tweede dag van het congres waren er een aantal workshops. Eén van de interessantste was ongetwijfeld "When the media gets it wrong", geleid door Bashy Quraishy, een Deen met Indische roots die werkt voor ENAR, een Europese anti-racismeorganisatie. Hij had het over een 'Unholy Alliance' die drie factoren die bijdragen tot racisme bundelt: het publiek, de politiek en de pers. Die laatste laat immers veel ruimte voor propaganda, wat de politici verleidt tot populisme en opruiende oneliners. Dit kan niet anders dan het publiek (vaak negatief) beïnvloeden.

Ook keynote speaker Razvan Martin beaamde dit. Hij is lid van Reporters Without Borders en monitort de media in Roemenië. Razvan pakte uit met een statement dat kon tellen: 'The problem is not when the media GETS it wrong, it's when the media DOES it wrong.' Hij schetste vervolgens de treffende Hongaarse situatie. Voor 1996 kwamen vooral nationalisten negatief in het nieuws, maar nadat hierover een aantal rapporten verschenen die bewustwording en verandering in de hand werkten, hadden de media nood aan een 'nieuwe vijand'. In Hongarije werden dat zigeuners en holebi's.

Om de negatieve beeldvorming rond hen te counteren, was er nood aan een nieuwe strategie. Seminaries en training voor journalisten bijvoorbeeld, maar ook het schetsen van de context en een lobby bij politici. Straatprotesten hadden weinig impact. In Hongarije zet men nu in op een aantal kernactiviteiten om het tij te keren. Het onderhouden van goede relaties met de pers is een eerste pijler. Daarnaast is het een strategie om juridische klachten neer te leggen bij slechte beeldvorming (zonder te raken aan vrijheid van meningsuiting). Ook werd er een logo ontwikkeld voor Roma-vriendelijke websites.

Niet alleen in Hongarije worden minderheden overigens met een negatieve blik bekeken door bepaalde media. Een Poolse delegatie vernoemde bijvoorbeeld de Oekraïense minderheid in hun land. Deze groep probeert vooral via individuele acties verandering te creëren, terwijl uit de workshop bleek dat het productiever is ervoor te zorgen dat organisaties samenwerken met openbare omroepen. Zo kunnen zij bepaalde actoren bij het denkproces over beeldvorming betrekken, wat hen in een goede lobbypositie plaatst.

De workshop leverde ook enkele concrete aanbevelingen op. Zo is het belangrijk aandacht te hebben voor mediakritiek in journalistenopleidingen. Kom steeds naar buiten met één duidelijke, met vakmanschap verkochte boodschap, was een andere tip. Of treed enkel op in programma's waar naderhand geen vertekend knip- en plakwerk kan gebeuren. Ook aandacht voor mediawijze woordvoerders en een grotere aanwezigheid van minderheden in de algemene berichtgeving waren volgens de deelnemers werkpunten.

Een tweede workshop handelde over het opbouwen van relaties tussen zenders en etnisch-culturele minderheden. Helaas ging de workshop gebukt onder weinig onderbouwde argumenten en cases. Dit leidde meer dan eens tot verwarring, waardoor je bezwaarlijk van een geslaagde workshop kan spreken.

De tweede dag van het congres werd afgesloten met een optreden van Routes&Roots. Deze groep combineerde dans, muziek en gender in alle vormen, maten en genres. Op de afsluitende receptie was er een interessant netwerkmoment met Katalin Bársony, een filmregisseuse die momenteel eindredacteur is van Mundiromani. Dit is een mediaplatform dat de wereld wil tonen door de ogen van de Roma. De tweedaagse trip was kortom weer een geslaagd initiatief dat ruimte liet voor heel wat ontmoetingen.

Hakim Benichou, stafmedewerker Minderhedenforum.NET