Op 24 november was de centrale gast Dirk Jacobs. De bekende socioloog van de ULB toonde zich een gastdocent met heel wat kennis van zaken. Eerder dit jaar pende hij immers 'De Sociale Lift blijft steken' neer, een analyse van redenen waarom leerlingen met etnisch-culturele roots minder goed op school presteren. Als basis werd het Pisa-onderzoek van 2006 genomen.

In de mondelinge uiteenzetting van professor Jacobs kwamen een aantal belangrijke punten naar voren. Zo bleek dat veel (geïndustrialiseerde) landen liever de resultaten van het Pisa-onderzoek negeren en dat bij Vlaamse scholen na 15 jaar 'inspanningen' voor gelijke kansen het defaitisme hoogtij viert. Logisch ergens, als je weet dat dat de kloof in schoolse prestaties tussen autochtonen en allochtonen nergens zo hoog ligt als in Vlaanderen en Wallonië. Opmerkelijk is bovendien dat er in België een positieve correllatie is tussen rijkdom thuis en resultaten op school. Finland is op dat vlak een stuk beter af: daar creëert het onderwijs een educatieve topklasse zonder gelijke kansen uit het oog te verliezen.

Achterstand en ongelijkheid moeten met een bredere bril bekeken worden dan die van autochtoon/allochtoon, zei professor Jacobs vervolgens. Zo zou het wegwerken van armoede en thuistaalproblemen de gelijkheid een stevige boost geven. De professor zag hierbij een belangrijke rol weggelegd voor kinderopvang en kleuteronderwijs. Ook zou een latere studiekeuze (vb. 16 jaar) een positieve keuze voor beroepsopleidingen in de hand werken en de correllatie tussen rijkdom en studieresultaten doen wegsmelten. Een pijnpunt dat de heer Jacobs vermeldde, was het grote verschil in België tussen scholen onderling, terwijl binnen de scholen zelf de verschillen klein zijn. Dit betekent dat - in tegenstelling tot wat velen denken - de impact van het schooltype groter is dan de familiale achtergrond van de leerling.

Met het oog op de Onderwijs-campagne die het Jongerennetwerk in 2010 uit de grond wil stampen, beval Dirk Jacobs graag enkele actieterreinen aan. Hij stelde o.a. dat men via een gecentraliseerd inschrijvingsbeleid kan werken aan een sociale mix in de school. Bovendien zal er in 2010 een hervorming van het secundair onderwijs op gang worden gebracht. Het uitstellen van de studiekeuze zou hierbij echter niet effectief genoeg doorgevoerd worden. Volgens de professor moet de onderwijscampagne afgestemd worden op ons kapitalistische systeem, want de werkgeversorganisaties zullen schreeuwen om onze talenten beter te benutten en niet zoveel potentiële werkkrachten slecht op te leiden. De boodschap zou daarenboven best verpakt worden in een breed verhaal van achterstand en ongelijkheid. Zo verkrijg je een breed netwerk om de boodschap mee uit te sturen.

Natuurlijk was niet enkel Dirk Jacobs aan het woord tijdens deze sessie van het Leiderschapstraject. Het dozijn aanwezige jongeren kwam zelf op de proppen met een aantal concrete voorstellen voor de onderwijscampagne in 2010. De een zag heil in meer naschoolse huiswerkbegeleiding. De ander pleitte voor het verder ondersteunen van tutoringprojecten, zoals Brutus aan de VUB of het Leuvense Buddyproject. Symposia rond onderwijs kunnen de verenigingen inlichten en motiveren, terwijl het concept van de Brede School een concretere definitie verdient. Consensus bestond er onder de deelnemers over het belang van het in kaart brengen van een breed netwerk (om de krachten te kunnen bundelen) en van het kwalitatief opwaarderen van diversiteitsvormingen in leerkrachten opleidingen.

De input die deze sessie opleverde, zal worden meegenomen in de activiteiten die het Jongerennetwerk in het kader van het Leiderschapstraject rond onderwijs in 2010 plant. Het resultaat van deze activiteiten kent een climax op de Open Forumdag van het Minderhedenforum in de herfst van datzelfde jaar.

Hakim Benichou, stafmedewerker Minderhedenforum.NET