Na een korte voorstelling van het Jongerennetwerk werd meteen het ijs gebroken door aan de aanwezigen te vragen welke carrière zij als jong kind voor ogen hadden. Mieke Van Hecke verbaasde enigszins door toe te geven dat zij graag pastoor was geworden (of toch tenminste de meid van een priester). In haar adolescente jaren verschoof haar interesse echter naar de advocatuur, wat ze uiteindelijk ook ging studeren. Na passages in achtereenvolgens de lokale en nationale politiek - waarbij ze vooral trots bleek op haar inspanningen om de subsidiëring van vrije verenigingen te verankeren in het sociaal-culturele decreet - belandde ze uiteindelijk in het katholieke onderwijsnet. Haar geloof in de kracht van het middenveld als partner van de scholen probeert ze overigens ook daar uit te dragen, zoals bleek uit het gesprek dat zou volgen.

Het eerste thema dat aan de deelnemers werd voorgeschoteld handelde over het verschil tussen school- en thuiscultuur. Aan de hand van rode en groene kaarten konden de aanwezigen aantonen of ze het oneens of eens waren met de stelling dat leerlingen met interculturele roots zich moeten aanpassen aan de identiteit (lees: schoolcultuur) van een katholieke school. De rode kaarten waren in de meerderheid, deels omdat de invulling van woorden als "aanpassen" en "moeten" in de stelling vragen opriep. Naïma, een deelneemster, hechtte bovendien veel belang aan wat zij een aanvaardingsproces noemde, waarbij complementariteit en behoud van de eigen identiteit sleutelwoorden zijn. Interculturaliteit was voor haar ook meer dan van een ander land komen. De thuiscultuur van mensen die leven in sociaal economische kansarmoede verschilt immers ook sterk van de schoolcultuur.

Mieke Van Hecke maakte ook het onderscheid tussen de katholieke identiteit van een school en de schoolcultuur. De identiteit, gebaseerd op katholieke principes, is zeer open en houdt zich ver van 'bekeringsdriften'. De directeur-generaal stipte in dit verband aan dat ze het vooral belangrijk vindt dat leraars in hun lessen aangeven waarom zij gelovig zijn (aangezien religie persoonsgebonden is) en hierover in dialoog gaan met hun leerlingen. De schoolcultuur daarentegen houdt regels in die soms haaks staan op bepaalde culturele gebruiken, maar waaraan de leerlingen zich wel moeten aanpassen. Idealiter komt het aanpassingsproces echter van de twee kanten. Vaak sturen (moslim)ouders hun kinderen overigens liever naar een katholieke school omdat deze de beste reputatie hebben.

Op een vraag van Mehmet over het dragen van hoofddoeken door leraars antwoordde Mieke Van Hecke dat dit voor haar perfect kan. Ze heeft hier al publiekelijk toe opgeroepen en is ook bezig met een document dat het aanwerven van niet- of andersgelovige leerkrachten mogelijk maakt. De beslissingsmacht betreffende de hoofddoek ligt echter bij de school zelf. Net daar wringt het schoentje, vonden de meeste jongeren, want directies verschuilen zich bij een njet al te graag achter 'de wil van de ouders'.

De tweede stelling van de avond proclameerde dat scholen te weinig oog hebben voor discriminatie. Hier gingen rode en groene kaartjes nagenoeg uniform twijfelend de hoogte in, omdat de eigen ervaring vaak de doorslag gaf bij de opinie over de stelling. Een deelnemer, zelf een leerkracht, haalde aan dat discriminerende uitspraken bij deliberaties haast nooit reacties uitlokken. Een andere jongere vond dan weer dat het onderscheid tussen pestgedrag en discriminatie niet gemakkelijk is. Mieke Van Hecke zei duidelijk dat ze tegen bewuste discriminatie is, hoewel ze wél (bijna) begrip had voor directies in concentratiescholen van het BSO die allochtone leerlingen de toegang ontzeggen uit frustratie en onmacht van het lerarenkorps over het probleemgedrag van een aantal leerlingen. Onbewuste discriminatie was volgens haar vaak een gevolg van een gebrek aan opleiding en ervaring. Daarom organiseert het katholiek onderwijs ook vormingen hierrond. Helaas zitten die dikwijls vol, repliceerden de deelnemers, terwijl écht resultaat van de vormingen nog 10 jaar op zich kan laten wachten.

Het heikele punt van de taalbeheersing kwam vervolgens aan bod. Volgens Mieke Van Hecke draagt beheersing van de taal bij tot de ontwikkeling van andere talenten en moet hier in kleuter- en basisonderwijs dus de nodige aandacht aan besteed worden. Zij is er bovendien een voorstander van dat (concentratie)scholen werken met niveaus i.p.v. leeftijden. De deelnemers hekelden vooral het feit dat sommige scholen te gemakkelijk getuigschriften afgeven (om van arbeidsintensieve leerlingen af te zijn). Te lage eisen stellen, is ook discriminatie, klonk het.

Ook de terminologie maakt een essentieel onderdeel uit van het discours over discriminatie, vonden de jongeren. Mieke Van Hecke bleek overigens zelf vragende partij om van het stigmatiserende woord 'allochtoon' af te geraken. Binnen de groep was er echter geen consensus over welk woord deze term zou moeten vervangen. Wel was er uniformiteit over het feit dat het gebruik van de term eigenlijk al indirecte discriminatie is. Afrondend bij deze stelling wees de directeur-generaal erop dat discriminatie een algemeen maatschappelijk probleem is en dus niet enkel in het onderwijs kan en moet bestreden worden. Ze stipte dit eens te meer aan als een belangrijke taak van het middenveld.

Het laatste aangesneden thema van het dinergesprek was 'thuistaal'. Een overwicht van groene kaartjes ging de hoogte in na de stelling 'De thuistaal van leerlingen moet een plaats krijgen op school.' Mieke Van Hecke koos echter voor zowel groen als rood: groen voor OETC (onderwijs in eigen taal en cultuur) in sommige lagere scholen met bijvoorbeeld een overwegend Turkse populatie, rood voor OETC in het secundair onderwijs. Ze was bovendien een voorstander van een geleidelijke overgang van deels thuistaal naar enkel Nederlands in de loop van de basisschool. Drie deelnemers hadden overigens positieve ervaringen met OETC, ook omdat ze huiveren van het 'Nederturks' dat kan ontstaan wanneer de thuistaal te weinig wordt beheerst en geoefend. Ook Mieke Van Hecke benadrukte dat gebruik van de thuistaal positieve effecten kan hebben bij extrascolaire activiteiten en voor de participatie van ouders. Door taal leer je immers de cultuur kennen. Brussel zag ze hierbij echter als een geval apart. Voor het Nederlandstalige karakter van de hoofdstad is het volgens haar essentieel dat uitsluitend Nederlands gebruikt wordt in de lessen. Wat niet wegneemt dat positieve waardering voor de thuistaal in relevante lessen belangrijk is want onderzoek toont aan dat wanneer de thuistalen een lagere status hebben dan het Nederlands de gunstige voorwaarde om te komen tot additieve tweetaligheid ontbreekt.

Mieke Van Hecke sloot de avond af door nogmaals het belang van middenveldorganisaties voor de inhaalbeweging in het onderwijs in de verf te zetten. De deelnemers van Minderhedenforum.NET onderschreven dit gedeeltelijk, maar wezen er ook op dat men niet de fout mag maken teveel te verwachten van allochtone verenigingen die vaak nog moeten strijden om erkend te worden en een groot gebrek aan middelen hebben om deze taak ten volle te kunnen opnemen. Als dit laatste verholpen kan worden, kunnen deze verenigingen echter bijdragen tot minder discriminatie, een efficiënt gebruik van de thuistaal en een goede afstemming tussen school- en thuiscultuur. Het is kortom een positieve, toekomstgerichte boodschap waarmee het onderwijsparcours van Minderhedenforum.NET werd afgesloten.

Hakim Benichou, stafmedewerker Minderhedenforum.NET