Naar goede gewoonte stak Katleen De Ridder, specialist media van het Minderhedenforum, van wal met een korte omschrijving van wat haar job precies inhoudt. Daaronder vallen o.a. gesprekken met hoofdredacteurs over het belang van diversiteit en de aandacht die beeldvorming verdient. De impact van deze gesprekken is helaas niet altijd zaligmakend, zoals enkele jaren geleden nog bleek toen Yves Desmet in De Morgen van leer trok tegen 'kutmarokkanen'. De verzuilde commerciële zenders (VTM kwam er bijvoorbeeld op de expliciete vraag van de toenmalige PVV) dragen bovendien vooral productiviteit hoog in het vaandel, wat vaak resulteert in stereotiepe beeldvorming. Vraag een zorgeloze plattelandsbewoner bijvoorbeeld maar eens waarom hij denkt dat 'vreemdelingen een probleem zijn'. Het antwoordt luidt negen keren op de tien 'Leest gij dan geen gazet?' of 'Ze liegen toch niet op 't nieuws?'.

Een voorbeeld van stereotiepe beeldvorming (een fragment uit Terzake met Naema Tahir) werkte dan ook niet verwonderlijk heel wat deelnemers op de zenuwen. Slechte vragen, een sensatiegerichte aanpak, een stereotiepe keuze van de vox pop: het zijn slechts enkele van de opmerkingen die passeerden. Dat bovendien etnisch-culturele minderheden enkel aan bod schijnen te komen bij onderwerpen die over hen gaan, kon er bij velen niet in. Het voorbeeld van de milieuproblematiek werd hierbij aangehaald: niet uit het nieuws weg te slaan, maar nooit zie je hierover iemand uit een etnisch-culturele minderheid aan het woord. Nochtans werken ook zij mee aan projecten over zonne-energie of windmolens.

Hieraan koppelden enkele jongeren ook dat etnisch-culturele minderheden momenteel gewoonweg geen goede woordvoerders hebben. Katleen De Ridder repliceerde hierop door aan te halen dat de opmerking van de deelnemers spijtig genoeg ook vaak door journalisten wordt aangehaald om geen diversiteit te brengen in de mensen die op het scherm opgevoerd worden. 'Geef ons een goede allochtone woordvoerder en we zullen hem/haar wel op het scherm brengen' klinkt het dan. Het Minderhedenforum werkt overigens momenteel mee aan een Europees project dat spokesmen uit etnisch-culturele minderheden moet opleiden.

Niettemin bleven de deelnemers zelfs bij dit antwoord wat op hun honger zitten, zo gaven ze aan. De jongeren wilden namelijk weten wat er nu al aan de slechte beeldvorming gedaan kan worden. In de mediastructuren binnengeraken blijkt bijvoorbeeld geen sinecure. In Vlaanderen lijkt allochtoon talent ook minder snel door te breken dan in het buitenland. Sommigen zagen hier zelfs een boycot in. Ook het feit dat diversiteit in marketing (dat toch de commerciële zenders onderhoudt) niet als katalysator schijnt te werken voor diversiteit in fictie of op de nieuwsdiensten, werd als een negatief punt ervaren.

Ook Katleen De Ridder moest hierop toegeven dat het veranderen van het huidige status quo geen makkelijke opdracht is. Die verandering moet bijvoorbeeld ook uit de maatschappij zelf komen. Vrouwen in de politiek zijn immers ook al dertig jaar bon ton, maar tot veel veranderingen in de wijze waarop politiek bedreven wordt, leidde dat nog niet. Daar tegenover staat echter dat dit niet tot cynisme mag leiden. Door te blijven aandringen op streefcijfers en door sensibiliserende en stimulerende activiteiten van Minderhedenforum.NET worden bijvoorbeeld nu reeds bruggen geslagen naar de toekomst.

Na dit hevige debat over beeldvorming, werden de fragmenten over interculturele televisie vooral gebruikt om stoom af te laten. De scènes uit Little Mosque on the Prairie en Goodness Gracious Me zorgen immers voor gelach en goedkeurend geknik op alle banken.

De avond verliep kortom soms woelig, steeds intens en immer interessant, maar toonde bovenal aan dat thema's als beeldvorming, journalistieke kwaliteit en interculturele televisie heel erg leven onder de jongeren. Er was onder de deelnemers in Antwerpen dan ook niet verwonderlijk veel interesse voor de volgende activiteit rond dit thema: een gesprek met VRT-journalisten op de Reyerslaan. Als dat debat in maart even levendig verloopt als het inspraakmoment in Antwerpen, hebben we nu al iets om naar uit te kijken.

Hakim Benichou, stafmedewerker Minderhedenforum.NET