Het Minderhedenforum wil dan ook benadrukken dat de toegang tot het onderwijs niet enkel wordt vrijgemaakt door het elimineren van fysieke drempels. Andere drempels blijven bestaan voor vele leerlingen, ook leerlingen uit etnisch-culturele minderheden. En zolang die er zijn, volstaat het zetten van tijdelijke klassen niet om de huidige ongelijkheid in het onderwijs weg te werken.

Neem bijvoorbeeld de kwestie van de schoolreglementen. Ouders en leerlingen moeten die onderschrijven, willen ze toegelaten worden in hun school van keuze. Maar pedagogische projecten waarin een verbod op religieuze tekenen staat ingeschreven, worden steeds talrijker. In sommige regio’s is het haast onmogelijk een school te vinden die niet eist dat religieuze tekenen onzichtbaar blijven. En waar sta je dan met je pleidooi dat scholen toegankelijk moeten zijn? Het gaat hierbij overigens niet enkel over meisjes met een hoofddoek. Met name in Limburg ondervindt ook de Sikh-gemeenschap problemen. De jongens dragen uit religieuze overwegingen een tulband, maar geraken vaak niet binnen in de school die hun kwaliteiten en talenten het best kan helpen ontwikkelen. Als ze tout court al een school vinden binnen een redelijke afstand van hun thuis.

Een tweede niet-fysieke drempel is de kostprijs van goede scholing. Ondanks verwoede pogingen en dure eden om (delen van) het onderwijs gratis te maken, betalen ouders dikwijls nog altijd een fors bedrag om hun kinderen les te laten volgen. Het Minderhedenforum hoort geregeld verhalen van etnisch-culturele minderheden die hun kroost niet naar de sch(o)ol(en) van keuze kunnen sturen omdat ze lager op de sociaal-economische ladder staan. Het belang van de maximumfactuur is in die optiek zeker voor etnisch-culturele minderheden niet te onderschatten. Die kan een wezenlijk verschil betekenen voor duizenden kinderen in Vlaanderen.

Ten derde willen we ook vermelden dat écht vrije toegang tot onderwijs dikwijls niet mogelijk is omdat bepaalde steden, gemeenten of regio’s sommige onderwijsvormen of studierichtingen gewoonweg niet aanbieden. Zo was er tot voor kort in Borgerhout geen enkele school die ASO aanbood. Pas na een actie van moeders uit de buurt (ter ondersteuning van een school die dit wou organiseren) is het vanaf het schooljaar 2010-2011 mogelijk om in de Antwerpse deelgemeente algemeen secundair onderwijs te volgen. Dat deze toestand in het tweede decennium van de 21ste eeuw nog mogelijk is in Vlaanderen, is hallucinant.

Dus roept het Minderhedenforum Pascal Smet op om aandacht te besteden aan alle drempels die momenteel nog schering en inslag zijn in het onderwijs. Zij vormen een hinderpaal voor niet enkel etnisch-culturele minderheden maar ook talloze andere leerlingen om hun talent optimaal te ontwikkelen. Al is er maar één artistiek talent, één wetenschapper in spe, één begenadigde loodgieter die door een schoolreglement, een hoge kostprijs of het gebrek aan een ideale studierichting in zijn regio uit de boot valt, dan is er dat eentje teveel. Indien politici werkelijk menen dat iedereen nodig is om onze toekomstige welvaart en welzijn te garanderen, moet dan ook hun eerste missie zijn om de toegankelijkheid van het onderwijs op alle mogelijke manieren een evidentie te maken. Dat begint terecht met het voorzien van voldoende klassen, maar dit mag zeker niet het eindpunt van het engagement zijn.

Sanghmitra Bhutani, stafmedewerker onderwijs