Volgens de onderzoekers beseffen uitgevers in toenemende mate dat ze de interculturele samenleving een plaats moeten geven in handboeken, en dat kunnen we enkel toejuichen. Maar bij de uitwerking loopt het scheef. Uitgeverijen trappen nog te vaak in de val van monoculturaliteit, concludeert van Piet Van Avermaet, directeur van het steunpunt Diversiteit en Leren. Zo zien we in de handboeken vooral 'an' en 'jan' en nauwelijks 'hassan' of 'mehtap' opduiken als personage. Men grijpt ook nog vaak terug naar clichés zoals bijvoorbeeld arme mensen in hutjes wanneer het Zuiden aan bod komt. Een goede intentie krijgt zo het tegenovergestelde effect. Dat in het onderzoek nergens sprake is van flagrante inbreuken is geen excuus om bevestigende stereotypen te laten sluimeren in handboeken, die om financiële redenen vaak een lange levensduur hebben.

Het onderwijs heeft immers net de belangrijke opdracht om stereotiepe denkpatronen over minderheden en over het Zuiden te doorbreken. De leerlingen moeten voorbereid worden om te leven in een diverse samenleving en een genuanceerde invulling van de handboekteksten is daar een belangrijk instrument voor. Het is ook belangrijk voor de onderwijskansen van alle leerlingen, ook zij uit etnisch-culturele minderheden, dat ze hun eigen leefwereld voldoende herkennen in het lessenpakket.

Daarom streeft het Minderhedenforum al langer naar een globale integratie van interculturaliteit in het lessenpakket, waaronder de handboeken. Een diversiteitscode voor uitgevers, zoals de Evens Stichting voorstelt, kan een stap in de goede richting zijn. Hierin kunnen namelijk concrete oplossingen worden aangereikt voor uitgevers, schrijvers en leraars die interculturaliteit wel een plaats in de lessen willen geven, maar niet goed weten hoe dit aan te pakken. Een plaats geven aan gelijkenissen, en niet enkel verschillen tussen bevolkingsgroepen, is een belangrijk aspect.

Zo leren de kinderen en jongeren de samenleving kennen zoals ze is: divers.

Sanghmitra Bhutani, stafmedewerkster onderwijs