“Het is belangrijk dat ik mijn ideeën kan omzetten en realiseren. Nu werk ik aan een langspeelfilm samen met Erik Van Looy. Dat is totaal iets anders dan televisie. Het wordt een thriller, geen komedie. Het scenario is af en de casting is volop bezig. Vrij snel zullen we beginnen te draaien.”

De integratie is bezig

"Als programmamaker of scenarist werkte ik totnogtoe bitterweinig samen met mensen met een etnisch-cultureel diverse achtergrond. Bij Woestijnvis, het productiehuis waaraan ik verbonden ben, werken ongeveer 120 medewerkers. Zo’n twee of drie van hen zijn allochtoon. Acteurs van etnisch-cultureel verschillende origine zijn al helemaal zeldzaam. De opleidingen zijn beperkt en er studeren weinig mensen af. Toch ben ik hier niet pessimistisch over. Onlangs zag ik in Mechelen een toneelstuk, Rwina, geregisseerd door Pietje Horsten. Dat stuk was indrukwekkend. Niemand van de acteurs en actrices had acteerervaring, maar ze zetten een geweldige prestatie neer. Zij zijn de eerste acteurs in Vlaanderen zoals we ook de eerste allochtone dokters en journalisten zien afstuderen. De integratie is bezig."

"Als je Vlaanderen dan weer vergelijkt met pakweg Engeland, dan zijn we achterop. Je merkt dat wie in Londen televisie maakt, van allerlei pluimage is. In televisieland werken Pakistani er samen met Indiërs. Ze beheersen natuurlijk allemaal perfect de Engelse taal. Helaas is dat in Vlaanderen nog niet zo. Het moet wel gezegd worden dat we in België nog niet zo lang de traditie hebben om interculturele televisie te maken. Wat het publiek op de vroegere BRT te zien kreeg, was typisch Vlaams. Slechts vijftien jaar geleden hebben we er meerdere zenders bij gekregen. Bovendien kennen wij de migranten in ons land pas vanaf de jaren zestig. We leven samen met de eerste, tweede, derde en vierde generatie. Nogmaals, diegene die nu afstuderen, zijn de pioniers. Zij moeten het pad effenen."

Humor over integratie

"In Willy’s en Marjetten hebben we humor gemaakt over hoe eng sommige Vlamingen denken over integratie en over de angst voor alles wat afwijkt van de standaard. Op een bepaald moment voeren we een scène op van een familie aan de schoolpoort. De ouders zijn woedend want het blijkt dat leraar Luk een homo is. Vervolgens blijkt dat een andere juffrouw vegetariër is. “Help!” En tenslotte komt de directeur van het schooltje, een zwarte, zeggen: “Mensen, alstublieft! Kunnen jullie kalmeren?.” De ouders bieden hun excuses aan, maar spuien later hun ongenoegen: “ ‘t Schijnt dat de directeur een neger is!”. Paniek alom.
Mensen die niet kunnen relativeren, daar zit humor in. Het rare is dat de mensen voor wie het bedoeld is, er zichzelf niet in herkennen. Als we reacties krijgen op dat soort moppen, komen ze natuurlijk uit extreme hoek. Ik heb medelijden met het Vlaams Belang want je kan de wereld niet tegenhouden. Onze maatschappij wordt meer en meer een smeltkroes. Ik wil dan ook geen ‘Vlaamsche’ film meer maken over de pastoor van de jaren ’50."

"Humor heeft te maken met herkenning. Je kan lachen met dingen die je herkent. Ongeveer 20 à 30 jaar geleden was het geen bon temps om op de proppen te komen met moppen over het geloof. Ik herinner me dat we met Buiten de Zone grappen maakten over Jezus die meedeed aan een slaapwandelwedstrijd. Vandaag zien we hetzelfde met de islam. Eerlijk gezegd vond ik sommige spotprenten in de Deense kranten heel geestig. Met alle respect, maar in het gedrag van fanatici zit ook humor. Weet je, het is erg dat het allemaal gebeurt. Je hebt fanatici en fundamentalisten. En extreem rechts gebruikt dezelfde instrumenten als zij. Ze raken elkaar, ils touchent. De godsdiensten worden op het scherpst van de snee uitgevochten sinds 9/11. Je mag al niet veel meer doen of je beledigt de andere. Daarom vond ik het leuk om Rwina te zien, omdat die jonge gasten er zelf mee lachen. Er was bijvoorbeeld een geweldige scène over de Arabische taal. Op scène zie en hoor je de acteurs spreken. Vrouwtjes vrezen: “Oei, ze zullen me overvallen. Ze hebben het op mij gemunt”. Daarna vertalen de acteurs. Ze hebben het eigenlijk over een auto. Maar als je dat in het Arabisch hoort, klinkt het hard."

"Bij productiehuizen bestaat vandaag good will om formats en scenario’s te creëren over diversiteit. De kritiek dat die scenario’s al te vaak uitsluitend door blanken worden geschreven, is juist. Maar anderzijds mogen we niet vergeten dat scenario’s schrijven een vak op zich is. Je mag niet iemand aannemen gewoon omdat hij een bepaalde kleur heeft. Blanken kunnen ook met kennis van zaken een goed programma brengen over diversiteit. Als ze hun research goed doen, tenminste. Tien jaar geleden heb ik een filmpje gemaakt voor het CAD (Centrum voor Alcohol- en Drugspreventie) in Limburg. De kortfilm is in het Arabisch en in het Turks opgenomen. Het filmpje moest allochtone ouders inlichten over symptomen van een mogelijke heroïneverslaving bij hun kinderen. Welnu, ik ben voor die opdracht grondig beginnen te researchen. In Genk zocht ik allochtonen op. Ze wisten me bijvoorbeeld te vertellen dat er iets niet klopte in mijn scenario: een zoon treedt nooit met zijn vader in discussie. Hij zal dat via de moeder doen. De moeder licht tenslotte de vader in. Ik luisterde en schreef op. Ik moest mijn huiswerk goed doen."

Of Vlaanderen toch nood heeft aan allochtone scenaristen, is hetzelfde - simpele - vraagstuk als met vrouwelijke scenaristen. Als ze goed materiaal kunnen leveren, is het antwoord ‘ja’. In Nederland kennen we de stand up comedian Najib Amhali. Zijn succes is niet te wijten aan een zekere ‘nood’ aan een allochtone stand up comedian. Neen. Hij is gewoon heel grappig. Zoals vele artiesten bouwt hij een repertoire uit vanuit zichzelf. Hij heeft een geweldige sketch over het bestellen van een broodje kebab. Dat is humor. En daar kan ik ook mee lachen, want het is ook uit mijn leefwereld. Het moet dus vanuit iemand ontstaan. Als er ons iemand een scenario toesteekt, maakt het niet uit of het van een Mohammed of een Lieven is. Als het maar een goed scenario is. "

De nieuwe generatie die samen voetbalt

"Ik merk dat het integratievraagstuk in de generatie van de kinderen al veel minder meespeelt. Mijn zoon zit samen met een tiental allochtonen in de klas. De kinderen voetballen samen en gaan naar elkaars verjaardagsfeestjes. Wij vieren onze communie en zij hebben hún feest. Op school wordt dat geweldig goed opgevolgd. De kinderen kunnen naar elkaars feest gaan. De vrouwen aan de school praten Nederlands. Dat is geen vreemd beeld meer. Dat is integratie."

"Op televisie dringt dit niet altijd door. Soms zie ik een nieuwsitem waarvan ik denk dat het enorm stereotypeert. Tijdens de rellen in de voorsteden van Parijs werden vaak jonge allochtonen opgevoerd die je eigenlijk liever met hun kop in de wc wilt duwen. Niet omdat het allochtonen zijn, maar omdat ze op dat moment verkondigen nog meer auto’s in brand te steken. Veel kijkers zien daarin het beeld van ‘boefjes’ bevestigd. Het discours is subtiel, he. Er wáren inderdaad Noord-Afrikaanse jongeren bij betrokken, maar in het journaal is het enige resultaat vaak dat beelden herbevestigd worden. Programma’s als 0032 zijn daarom interessant."

"Het programma 0032 is ontstaan vanuit een interesse van twee Woestijnvisredactrices. Ze merkten op dat veel mensen die hier wonen nog contact hebben met het thuisfront. Dat is een boeiend uitgangspunt. Tijdens de researchfase botsen ze op boeiende menselijke verhalen van geluk, ontgoocheling, ... Het programma portretteert hen niet nogmaals als een duivel. Hun verhaal wordt met veel respect behandeld. De moraal van het verhaal is dat we niet altijd elkaars cultuur moeten overnemen of zelfs begrijpen, maar dat we wel moeten aanvaarden dat ze er is. Mensen moeten hun eigenheid kunnen behouden. Omgekeerd zouden wij toch ook niet willen dat ons dingen worden opgedrongen, waar ook ter wereld. Er is plaats genoeg om elkaars cultuur te tolereren. Gelukkig is daar de nieuwe generatie die samen voetbalt."

Ik steun trefmedia omdat ...

"ik heel erg geloof in een multiculturele samenleving. Als ik dan toch mijn bekende Vlamingschap ergens voor kan inzetten. Als ik kon zingen, had ik bij de 0110-concerten zeker op het podium gestaan!"

Interview door Kimberly Verthé, journalist en redactrice bij onder meer TV Brussel