Men kan moeilijk tegen een meer resultaatsgerichte werking van de integratiecentra en –diensten zijn. Belangrijker is echter de vraag wélke resultaten de sector moet gaan halen. Het Minderhedenforum pleit voor een duidelijke en afgebakende opdracht: de integratiesector moet zich richten op de brede samenleving en daar mensen, organisaties en overheden stimuleren om beter met etnisch-culturele diversiteit om te gaan. Het gaat van het bestrijden van racisme en discriminatie tot het doorlichten van organisaties op al dan niet verborgen drempels voor etnisch-culturele minderheden. Dit proces wordt ook wel ‘interculturalisering’ genoemd.

Het samenleven in diversiteit kan echter niet slagen zonder inzet van de etnisch-culturele minderheden zelf. Interculturalisering heeft weinig kans op slagen zonder de betrokkenheid van de beoogde “doelgroep”. Verenigingen van etnisch-culturele minderheden zijn dan ook onmisbare partners om het samenleven in diversiteit te realiseren. Ze zijn immers drievoudige bruggenbouwers.

Ten eerste realiseren ze ontmoetingen tussen mensen en groepen van diverse herkomst, bijvoorbeeld door spreekbeurten te geven in scholen en in (Vlaamse) verenigingen, ontmoetingsavonden te organiseren en via tentoonstellingen culturele banden te kweken.

Verder 'empoweren' allochtone verenigingen mensen om hun leven in handen te nemen en actief aan de samenleving deel te nemen. En het werkt: allochtone Vlamingen die lid zijn van een zelforganisatie beheersen beter het Nederlands, hebben meer praktische vaardigheden zoals vergaderen en omgaan met gemeentelijke instanties, meer zelfvertrouwen en een grotere kennis van de samenleving. Vele allochtone verenigingen nemen ook specifieke initiatieven gericht op bijvoorbeeld betere onderwijsprestaties of deelname aan de arbeidsmarkt.

Ten derde bouwen allochtone verenigingen bruggen tussen burgers en beleid. Via de verenigingen koppelen vertegenwoordigers hun adviezen aan het beleid terug en leggen ze verantwoording af aan een ruime basis. Tegelijk kunnen etnisch-culturele minderheden signalen over hun situatie doorgeven aan beleidsinstanties, en weten zich zo vertegenwoordigd op de verschillende beleidsniveaus.

Hoewel vaak wordt gewezen op de verantwoordelijkheid van ‘de allochtone gemeenschappen’, zijn zij totnogtoe geen partner in het minderhedenbeleid. Het allochtoon middenveld staat klaar om in het nieuw diversiteitbeleid een grotere verantwoordelijkheid te nemen.

Naima Charkaoui, coördinator