Wat zegt het Minderhedenforum?

Het Minderhedenforum is voor een vrije keuze van elk meisje en elke vrouw om al dan niet een hoofddoek te dragen. Het beschouwt verbodsbepalingen rond de hoofddoek, zowel voor leerlingen, leerkrachten, ambtenaren of werknemers in de privé, als een vorm van discriminatie. Ook vermomd als zogenaamd neutrale maatregelen, vormen ze een gevaarlijk precedent. Een veralgemening ervan zal de kansen van vele moslima’s op kwaliteitsvol onderwijs en degelijk werk verder ondermijnen. Uiterlijke tekenen van geloof vormen overigens geen bedreiging voor de levensbeschouwelijke neutraliteit van de overheid. De overheid dient een actieve invulling te geven aan het pluralisme en dient een onderscheid te maken tussen de neutraliteit van personen en die van instellingen.

Wat zeggen de partijen?

Met uitzondering van Spirit zeggen de partijprogramma's niets over de hoofddoek. Niettemin is het onderwerp ruimschoots aan bod geweest tijdens de campagne.

1. onbeslist

Verschillende partijen nemen geen openlijk standpunt in. SP.a is niet voor een algemeen hoofddoekverbod, maar ook niet tegen specifieke verboden, zoals we in Antwerpen hebben gezien. Vlaams Minister Vandenbroucke laat scholen de vrijheid om al dan geen hoofddoekverbod in te stellen. Open VLD is intern verdeeld en houdt het erbij dat elke overheidsinstelling de vrijheid moet krijgen om een eigen reglement uit te werken. 

Geen mening hebben betekent de ogen sluiten voor discriminatie. Als overheid geef je lokale overheden en individuele scholen de mogelijkheid om reglementen op te stellen die duizenden hoofddoekdragende meisjes en vrouwen uitsluiten.

2. voor een verbod
VB en FN zijn - weinig verrassend - voor een verbod van de hoofddoek in het onderwijs, het openbaar ambt en de magistratuur. VB wil de hoofddoek verbieden op een aantal plaatsen, zoals in overheidsscholen en in lokalen van openbare dienst. Hoofddoeken zijn volgens de partij geen strikt religieuze symbolen, maar symboliseren de opmars van de politieke macht van de islam. Bovendien symboliseert de hoofddoek de publieke onderwerping van moslima’s aan hun mannen.

Ook LDD is radicaal voorstander van hoofddoekenverbod in openbare dienst. De partij heeft er zelfs een petitie voor op gang gebracht. Ze vinden dat vrouwen met hoofddoek als vertegenwoordiger van de overheid niet neutraal overkomen. Hoe iemand 'overkomt' zegt echter meer over een deel van het publiek dat niet met diversiteit overweg kan (of het nu een ambtenaar met hoofddoek of een zwarte schepen is), dan over de neutrale ambtsuitoefening van de persoon achter het loket.

CD&V is op papier de verdediger van de vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing, ook in de publieke sfeer. Maar minister-president Yves Leterme wil geen ambtenaren met hoofddoek. Dit zou een neutrale overheid in de weg staan. Leterme vindt dat vrouwen met hoofddoek zich maar moeten aanpassen aan ‘onze’ regels. We vragen ons af wie ‘ons’ is: zijn moslimvrouwen geen deel van deze samenleving?

En dan hebben we nog PS en MR. Ook zij zijn voor een hoofddoekverbod. Zo dienden de PS en MR in 2004 een wetsvoorstel in om alle 'opvallende religieuze kentekens' - waar voor de indieners de hoofddoek onder valt - in het openbaar onderwijs en in alle openbare besturen te verbieden. Charles Picqué stuurde voor de gemeenteraadsverkiezingen een brief naar de voorzitters van de kiesbureaus waarin hij alle religieuze en politieke symbolen voor alle bijzitters verbood, maar trok erna zijn staart in door opkomende kritiek. Mogelijk wordt een hoofddoekverbod ook opgenomen in het nieuw arbeidsreglement van de werknemers van het Brussels hoofdstedelijk gewest.

3. tegen een verbod

Als tegenstanders vinden we aan Vlaamse kant alleen 2 kleinere partijen. Spirit is tegen een hoofddoekverbod. Zij worden echter opgeslorpt door het partijstandpunt van SP.a. Groen! vindt dat een algemeen hoofddoekverbod een discriminatie inhoudt op de arbeidsmarkt en in het onderwijs. De partij maakte tijdens de campagne een vuist tegen het hoofddoekverbod in Antwerpen. De PVDA heeft de hoofddoek niet opgenomen in haar partijstandpunt maar zegt tegen een verbod te zijn.

Aan Franstalige kant kregen we bericht van CDH, bij wi we op de website geen officieel standpunt vonden, dat de partij tegenstander is van een hoofddoekverbod zowel in scholen als bij administraties, omdat neutraliteit moet ingevuld worden als cultureel pluralisme en respect voor verschillen en overtuigingen.

4. gedeeltelijk voor en tegen

Ecolo is tegen een wet die een algemeen hoofddoekverbod instelt en die een isolement van vrouwen met zich meebrengt. Ecolo vindt dat leerlingen een hoofddoek mogen dragen, maar ambtenaren en leerkrachten niet. Alweer omdat het de neutraliteit van het dienstverlenend personeel van de publieke diensten zou in de weg staan.

We kunnen concluderen dat voor de meeste - vooral grote partijen - de emancipatiekansen van moslimvrouwen klaarblijkelijk niet veel gewicht in de schaal leggen. In hun verzet tegen de hoofddoek verwarren ze bovendien neutraliteit van overheidsinstellingen met uniformiteit van personen, en ontzeggen zo de minderheden hun recht op eigenheid.