Laat er geen twijfel over bestaan: het allochtone middenveld wacht al jaren op het decreet gelijke kansen en gelijke behandeling. De slachtoffers van raciale discriminatie wachten al 2500 dagen op de uitvoering Europese richtlijn, schreven we vorig jaar naar aanleiding van de antiracismedag. Dat er nu een juridische bescherming tegen discriminatie in Vlaamse bevoegdheidsdomeinen komt, is een goede zaak. Discriminatie komt immers ook voor in de gezondheidszorg, het onderwijs, de huisvesting, mobiliteit, cultuur en jeugd. Sociale voordelen, toegang tot en deelname aan activiteiten buiten de privé-sfeer worden ook vaak gefnuikt door discriminatie. Europa verplicht daarom lidstaten, gewesten en gemeenschappen om eigen antidiscriminatieregels aan te nemen.

Na lang afwachten maakt ook Vlaanderen daar nu werk van. Minister van Gelijke Kansen Kathleen Van Brempt roept 13 meldpunten in het leven. Die gaan vooral inzetten op bemiddeling. Zo'n aanpak leidt momenteel bij het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding in 9 op 10 gevallen tot een oplossing. Dit succes is grotendeels te danken aan de juridische stok achter de deur, die mogelijke daders van discriminatie onder druk zet om een oplossing te zoeken.

Het zou dan ook voorbarig zijn te stellen dat Vlaanderen nu volledig tegemoetkomt aan de vraag van Europa. Vlaanderen heeft immers tot op heden geen toezichtsorganen die juridisch kunnen optreden. Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding dient daarom Vlaamse bevoegdheden te krijgen, maar de politiek raakt het daar niet over eens.

Dat heeft perverse gevolgen. De nieuwe Vlaamse meldpunten moeten slachtoffers die de juridische weg willen volgen doorverwijzen naar het CGKR. Maar deze federale instelling heeft niet de bevoegdheid om op te treden tegen discriminaties die een exclusief Vlaamse aangelegenheid zijn.

Voorbeelden van dergelijke cases zijn legio. Zo kan er juridisch niets gedaan worden met een klacht over een OCMW of een gemeente. Hetzelfde geldt voor klachten over de toegang tot de sociale huur of de behandeling in een rusthuis. In dat soort Vlaamse domeinen is er dus dringend nood aan een gelijkheidsorgaan dat in rechte kan optreden.

Precies zulke institutionele barricades demotiveren slachtoffers van discriminatie en houden hen tegen om alle pistes uit te spitten. De juridische weg moet steeds een optie blijven, al was het maar als stok achter de deur tijdens een bemiddeling. Slachtoffers van discriminatie moeten naar de rechter kunnen stappen als ze vinden dat bemiddeling geen zin (meer) heeft. De kans op een proces helpt bovendien druk te zetten op de onderhandelingen.

Maarten Messiaen, medewerker tewerkstelling